کاخ اردشیر پاپکان اولین امپراتور امپراتوری ساسانی.
کاخ اردشیر پاپکان یا آتشکده پیروزآباد به دست اردشیر پاپکان بنیانگذار امپراتوری ساسانی در سده ۳ میلادی ساخته شد. کاخ اردشیر پاپکان از جاذبههای تاریخی و گردشگری پیروزآباد است.
در ۱۰۴ کیلومتری از شهر شیراز و جنوب غربی آن شهر و ۲۰ کیلومتر بعد از پیروز آباد قرار دارد. کاخ اردشیر یا همان آتشکده نام دارد. استخری جغرافی دان دوران امپراتوری صفوی مینویسد: آتشکده برزگ کاریان نزدیک برکه جور و آن را بارین خوانند. ایرانشناسان این مکان را کاخ اردشیر دانستند. این آتشکده ( کاریان ) یا همان آذرگشسب یکی از آتشکدههای بزرگ دوره ساسانی و ویژه موبدان بزرگ بوده است. این بنا شامل سه تالار گنبد دار بسیار بلند که دو تالار آن تقریبا سالم و سومی نیمه ویران است. این کاخ دارای حیاط و شمار زیادی اتاق و ایوان است. مصالح بکار رفته شده در آن سنگ لاشه و ملات گچ است. که بعد از گذشت بیش از ۱۸۰۰ سال هنوز پابرجاست. ارتفاع و ابعاد این کاخ و تالارهای آن به گفته تاریخ شناسان در زمان خود بینظیر و برای نخستین بار در جهان بوده است.
برکهای جوشان جلوی بنا بوده است که با پلکانی به داخل آن راه میافتند
این کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت ۱۸۰۰ سال گچبری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن همچنان سالم ماندهاست. در ضلع شرقی کاخ، چهار ساختمان گنبدی شکل عظیم وجود دارد، این گنبدها به وسیلهٔ فیلپوش بالا رفته که مشابه آن در قلعه دختر (قلعه اردشیر) دیده میشود. قسمتی از نوک سقف گنبدها در دایرهای به قطر یک متر باز است. در ضلع شمالی خارج از دیوار کاخ نیز چشمهای زلال از دل خاک میجوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به وجود آمدهاست. نهری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور میکند که موجب آبادانی شهر گور و کاخ ساسانی بودهاست. کمی بالاتر از کاخ آتشدانی برای مراسم مذهبی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، نور، خاک و آتش امتیار ویژهای به این منطقه دادهاست.
بعلت قرار گرفتن این کاخ در کنار چشمه «پیروز آتشکده» آن را آتشکده پیروزآباد نیز مینامند.
>
کاخ اردشیر پاپکان گورستان اهالی روستا شد!
مردم روستای آتشکده بدلیل اینکه سازمان میراث فرهنگی زمینهای کشاورزی آنها را برای ثبت حریم کاخ تملک کرد اما هزینهای بابت آن پرداخت نکرد اموات خود را در حریم درجه یک کاخ تاریخی اردشیر پاپکان استان فارس دفن میکنند.
به گزارش خبرنگار مهر، کاخ اردشیر پاپکان در ۱۰۰ کیلومتری جنوب شرقی شیراز واقع شده است. این کاخ از کاخهای ییلاقی اردشیر بشمار می رود که از سنگ پاره و ملات گچ ساخته شده است. گچ بری و تزیینات تالارها بسیار زیبا و با شکوه هستند و به کاخ تچر در پارسه شباهت دارد. اما از چند سال گذشته اشغالگران مردم روستای آتشکده که در جوار کاخ اردشیر زندگی میکنند، تشویق به دفن مردهگان خود در نزدیکی این می کنند.
سیاووش آریا، یکی از فعالان حوزه میراث فرهنگی در استان فارس به خبرنگار مهر گفت: پس از بررسی و پرسش و پاسخ از کارمندان، نگهبانان و مردم روستای کنار کاخ که به روستای آتشکده مشهور است متوجه شدم که زمینهای اطراف کاخ اردشیر تا چندین سال پیش(نزدیک ۱۵ سال) متعلق به کشاورزان و روستاییان بوده و در آنجا کشاورزی می کردند که سازمان میراث فرهنگی آنها را گرفته و دور آن محوطه یعنی حریم درجه یک اثری که ثبت ملی شده است سیم خاردار و فنس کشی کرده و بدستور اشالگران برای یافتن آثار باستانی در این منطقه، آنجا را شخم زده اند، به روستاییان پیمان همکاری داده و گفته که در برابر به آنها زمین داده و یا پول آن را پرداخت می کند.
وی افزود: پس از گذشت ده سال مردم روستای آتشکده مردگان خود را از چند سال پیش در همان محوطه فنس کشی شده بخاک سپرده اند تا متحمل هزینه نشوند و سازمان میراث فرهنگی نیز مخالفتی نکرده و در واقع بجای دادن زمین یا پول آن به آنها پروانه ورود به حریم درجه یک را صادر کرده است.
پس از امپراتوری هخامنشی، از همان خطّه پارس (فارس کنونی در جنوب غربی ایران) که موتن کوروش بزرگ است، خاندان حکومتی دیگری برخاست، که امپراتوری ساسانی به نام آن رقم خورده و در تاریخ ثبت شده است. پدر این خاندان ساسان است که باید روحانی معبد آناهیتا در استخر (پرسپولیس) فارس بوده است.
اردشیر پاپکان بنظر برخی از مورخان غربی نماینده و عامل اجرایی دولتی مقتدر برخاسته ازاستخر بود که با آرمان نشات گرفته از اندیشههای ملی و سنتی به سلسله ایرانی اشکانی( غربیها به آن پارتیان میگویند و اعراب آنرا اشکانیان مینامند ) پایان داد. بنظر همین پژوهشگران اردشیر نوه شخصی روحانی به نام ساسان بود که اردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی را که از ۲۰۸ تا ۲۶۶ میلادی برای زمام داری او رقم زده است، از تخت به زیر آورده و ایران را یک پارچه ساخت. او دولت ملی و متمرکز ساسانی را تاسیس کرد که بمدت هفتصد سال بر تمامی دنیای آنزمان حکمرانی میکرد، و آن دولت را بر بنیانهای ملی و سنن کهن ( تقلیدی از امپراتوری هخامنشی ) ایرانیها استوار نمود.
دین زرتشت بزرگ بعنوان دین رسمی ایرانیان توسط دولت و حاکمیت وی تثبیت گردید و به استحکام آن کوشیده شد.
چهار طبقه اجتماعی توسط این دولت مقتدر شکل گرفت که هر کدام سازمانی جداگانه داشته و همه آنها به اصول و قوانین نوشته شده پای بند بودند. یعنی نظام ادارهٔ کشور به شکل مدرن و قانونمند و منظم نخستین بار به وسیله امپراتوری هخامنشی و سپس امپراتوری ساسانی در اداره کشور بوجود آمد و این طبقات عبارتند از:
- مگانها که روحانیان و قضات بارزترین و شاخصترین چهرههای آن بودند.
- دومین طبقه ارتش پارسی و یا رزم آوران نام دارند که تحت فرمان یک فرمانده بودند. این فرمانده که پادشاه ساسانی بر کار او نظارت داشت، قلمرو اختیارات وسیعی داشت که به شیوههای عملکرد نظامیان در عصر هخامنشی نزدیک و همانند است.
- سومین طبقه کارکنان دولت بوده اند که امور دیوانی و اداری جامعه را تمشیت می دادند و در جامعه ساسانی از اهمیت و امتیاز قابل توجهی برخوردار بودند.
- آخرین طبقه تولیدگران، از جملهکشاورزان، دامپروران و صنعتگران بوده اند که ابزار تولید را در دست داشته و اقتصاد جامعه ساسانی توسط آنان سامان مییافت.
در کنار و بموازات این گروهها ، هفت طبقهٔ ممتاز دیگر هم شکل گرفته و هدایت می شدند. سازمان کارکنان یا مستخدمان دولتی (دبیران) توسط هفت دبیر دولتی که وزیری یا سردبیری بر عملکرد آنان نظارت می کرد وظایف خود را که در قوانین ساسانی پیش بینی شده را به صحت و دقت انجام می دادند.
سپاه شگفت انگیز ساسانی به وسیله فرماندهی انجام وظیفه می کرد و رسته سواره نظام توسط افرادی که بعدها شوالیههای تاریخ صفوی را تداعی می کردند همراه با پیل سوارانی که امور دفاعی را مشترکاً انجام می دادند، هدایت می شد. گارد جاویدان (سپاهیان بیمرگ) همانند زمان هخامنشیان، بنای شهرها و اماکن دولتی زیر نظر عوامل حکومتی و با نظارت شخص پادشاه صورت می گرفت.
دولت و حاکمیت به وسیلهٔ سیستمی با یکدیگر در همکاری تنگاتنگ بودند و بعدها به تقلید از امپراتوری ساسانی این نمونه الگوی روم شرقی (بیزانس) گشت. دولت ساسانی در واقع امپراتوری سازمان یافته و مستمری بود که نزدیک به هفت صد سال بر تمامی نقاط دنیا با قدرت حکومت کرد و همهٔ موفقیتش ناشی از این سیستم بسیار پیشرفته و دقیقی بود که در این امپراتوری جریان داشت که بعدها الگوی ساختار نظام حکومتی آیندهگان گشت.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر