راه میخانه نداند همه کس

راه پنهانی‌ میخانه نداند همه کس، جز من و زاهد و شیخ و دو سه رسوای دگر


کاریکاتور ناصر دین شاه قاجار و شهریاری که برای اداره یونان گمارده بود در مجله پوک

دلم آشفتۀ آن مایۀ ناز است هنوز
مرغ پر سوخته در پنجۀ باز است هنوز
جان بلب آمد و لب، بر لب جانان نرسید
دل بجان آمد و او، بر سر ناز است هنوز
گرچه بیگانه زخود گشتم و دیوانۀ عشق
یار، عاشق کش و بیگانه نواز است هنوز
خار گردیدم و بر آتش من، آب نزد
غافل از حسرت ارباب نیاز است هنوز
همه خفتند بغیر از من و پروانه و شمع
قصۀ ما دوسه دیوانه، دراز است هنوز
گرچه رفتی، ز دلم حسرت روی تو نرفت
درب این خانه، به امید تو باز است هنوز
این چه سوداست عمادا، که تو در سر داری
این چه سوزیست که در پردۀ ساز است هنوز؟
عماد خراسانی

نه عجب پیش تو صاحب نظران خاک درند

تو گـل ناز منی گر همه خار جگرند
باش با من که همه رهگذران میگذرند

کیستی، چیستی ای پادشه کشور حسن
پادشاهان همه گویند که بیداد گرند

ای شـه حسن که درویشی و درویش نواز
نه عجب پیش تو صاحب نظران خاک درند

همـــــه دارنـد سر و زلفی و بالا و بری
لیک برخــــــی چو تو آرام دل و تاج سرند

همـــه خوبنـد ولی خوبتر از خوب تویی
کاش با چــــشم من ای ماه به رویت نگرند

نه خطا شـد که ز روی تو و خوی خوش تو
همچنان گنج ، نکوتر که خسان بیخـبرند

دست های گـنه آلوده ی ما را بگــــذار
در چمن زار تو چـــــون آهوی وحشی بچرند

چند گویی که چنین باش و چنان خود دانی
چون تو نازک بدنان جامه ی تقوا بدرند.
عماد خراسانی

چون لاله تا بخاك نيفتد پياله ام

كردم به دست خويش تبه روزگار خويش
در حيرتم به جان عزيزان ز كار خويش

آتش زدم به خرمن پروانه و چو شمع
مي سوزم از شكنجه شبهاي تار خويش

آن صيد تير خورده از باغ رفته ام
كز خون نوشته ام به چمن يادگار خويش

آن باغبان سر به بیابان نهاده ام
کِش باغ مانده خاطره از لاله زارخویش

آن ابر سركشم كه به يك لحظه خيره گي
باريده ام تگرگ به باغ و بهار خويش

گِريم گهي به خنده ديوانه وار خود
خندم گهي به گريه بي اختيار خويش

زنجیر در خور است دگر گردن مرا
عاقل کجا ز دست نهد زلف یار خویش

خاکسترم کنید و ببادم دهید که انک
ننگ آیدم ، بعشق قسم از غبار خویش

چون لاله تا به خاك نيفتد پياله ام
فارغ نمي شوم ز دل داغدار خويش

چون شمع اشك مي شودش جمله تن، عماد
از بس كه گريه كرد بر احوال زار خويش.
عماد خراسانی

هرچه بینم همه از چشم تو بینم‌ای عشق

از تو‌ای عشق در این دل چه شررها دارم
یادگار از تو چه شبها، چه سحرها دارم

با تو‌ای راهزن دل چه سفرها دارم
گرچه از خود خبرم نیست خبرها دارم

تو مرا واله و آشفته و رسوا کردی
تو مرا غافل از اندیشه فردا کردی

آری‌ای عشق تو بودی که فریبم دادی
دل سودا زده‌ام را به حبیبم دادی

بوسه‌ها از لب یارم به رقیبم دادی
داروی کشتن من یاد طبیبم دادی

ورنه اینقدر مَهم جور و جفا یاد نداشت
هیچ شیرین سر خونریزی فرهاد نداشت

حسن در بردن دل همره و همکار تو بود
غمزه دمساز تو و عشوه مددکار تو بود

وصل و هجران سبب گرمی بازار تو بود
راست گویم دل دیوانه گرفتار تو بود

گر تو‌ای عشق نه مشّاطه خوبان بودی
ترک آن ماه جفاپیشه چه آسان بودی

چون نکو می نگرم شمع تو، پروانه توئی
حرم و دیر توئی کعبه و بتخانه توئی

راز شیرینی این عالم افسانه توئی
لب دلدار توئی، طرّه جانان توئی

گرچه از چشم بتی بیدل و دینم‌ای عشق
هرچه بینم همه از چشم تو بینم‌ای عشق

گرچه‌ای عشق شکایت ز تو چندان دارم
که به عمری نتوانم همه را بشمارم

گرچه از نرگس او ساخته‌ای بیمارم
گرچه زان زلف گره‌ها زده‌ای در کارم

باز هم گرم از این آتش جانسوز توام
سرخوش از آه و غم و درد شب و روز توام

باز اگر بوی مئی هست ز میخانه تست
باز اگر آب حیاتی است به پیمانه تست

باز اگر راحت جانی بود افسانه تست
باز هم عقل کسی راست که دیوانه تست

شکوه بیجاست مرا کشتی و جانم دادی
آنچه از بخت طمع داشتم آنم دادی

خواهم‌ای عشق که میخانه دلها باشم
بی خبر از حرم و دیر و کلیسا باشم

گرچه زین بیشتر از دست تو رسوا باشم
بی تو یک لحظه نباشد که بدنیا باشم

بعد از این رحم مکن بر دل دیوانه من
بفرست آنچه غمت هست به غمخانه من

من ندیدم سخنی خوشتر از افسانه تو
عاقلان بیهده خندند بدیوانه تو

نقد جان گرچه بود قیمت پیمانه تو
آه از آندل که نشد مست ز میخانه تو

کاش دائم دل ما از تو بلرزد‌ای عشق
آندلی کز تو نلرزد بچه ارزد‌ای عشق.
عماد خراسانی

سر خوش آن جمع که سر در سر سودا کردند

فصل عشق آمد و فکر می و مینا کردند
خلق،اسباب طرب باز مهیّا کردند

جز من و این دل دیوانه ی بی صبر و قرار
همه با همنفسی روی به صحرا کردند

مطربان دست فشاندند و دل از کف بردند
پای کوبان همه جا غلغله بر پا کردند

دوستان گرم گرفتند و نشستند به عیش
گره از کار خود و زلف بتان وا کردند

باغ و بستان مرا نیز به صحرا بردند
این همه ظلم و ستم با منِ تنها کردند

پرتو مهر سعادت نرسد بر رخشان
که مرا دور از آن روی دلارا کردند

گر به من بود نمی بردمش از خانه برون
بی تماشاست جز او هر چه تماشا کردند

من در این گوشه به عکسی خوش و کوته نظران
با بهشت رخ اون باغ تمنا کردند

خرّم آن قوم که از عشق پریشان گشتند
سر خوش آن جمع که سر در سر سودا کردند

این چه درد است عمادا که به کس نتوان گفت
ای بسا درد که گفتند و مداوا کردند.

عماد خراسانی

خیز ای دل چمن امروز تماشا دارد نوروز پیروز

نو بهار امد و شد موسم شیدایـی ما
ما و جام می مـا و سـر سودایی مـا
در چنین فصل که شوید رخ گل ابر بهـار
ساقی از باده بـشو دفتر دانایی ما
خیز ای دل چمن امروز تمـاشا دارد
که به گلگشت شد آن سرو تماشایی ما
نرود از سر زلف تو به جایی که نـدید
خوشتر از زلف تو جایی دل هر جایی ما
اندر این شهر بتی نیست به زیبایی تو
غم ندارم که کسی نیست به رسوایی ما
ای که با اهل هوس انجمنی ساخـته ای
رحمت آور بـه وفاداری و تنهایی ما
دگر از گوشه ی چشمی نکند یاد عماد
که ندارد مه ما شک به شکـیـبـایـی ما.
عماد خراسانی

از آلم چه میخواهم

سرم بر سینه یار است از آلم چه میخواهم؟
بچنگم زلف دلدار است از آلم چه میخواهم؟
ترا میخواستم افتاده ای چون گل ببالینم
فراغم از گل و خار است از آلم چه میخواهم؟
تو بودی آنکه من میخواستم روزی مرا خواهد
دگر کی با کسم کار است از آلم چه میخواهم؟
مرا پیمانه عمری بود خالی از می عشرت
کنون این جام سرشار است از آلم چه میخواهم؟
بیا بر چشم بیخوابم نشین گل گوی و گل بشنو
تو یارم شو خدا یار است از آلم چه میخواهم؟
اگر نالیده بودم حالیا از بخت میبالم
وز آنم شکر بسیار است از آلم چه میخواهم؟
دلم رنجور حرمان بود و جانم خسته هجران
طبیب اکنون پرستار است از آلم چه میخواهم؟
نمیکردم گمان روزی شود بیدار بخت من
کنون این خفته بیدار است از آلم چه میخواهم؟
مرا طبعی است چون دریا و دریائی است گهر زا
چه باک از سهل و دشوار است از آلم چه میخواهم؟
نگارم مینویسد مستم و تب کرده شوقم
سرم بر سینه ی یار است از آلم چه میخواهم؟
عماد خراسانی

هر كس از این رهگذار میگذرد

مرا چه باك كه فصل بهار میگذرد
بهار نیست چو بی روی یار میگذرد
برنگ و بوی تو یك گل میان گلها نیست
چه غم كه فصل گل و لاله زار میگذرد
بدین خوشم ز بهار وخزان كه بر من و دل
ز رفت و آمدشان روزگار میگذرد
به تار زلف تو ای آفتاب كشور حسن
كه عمر من همه در شام تار میگذرد
مرا گرانی هجران باشتباه انداخت
وگرنه هركس از این رهگذار میگذرد
به بزم عمر شرابی برنگ لعل تو نیست
عبث نه عمر من اندر خمار میگذرد
مخند ای گل سرخوش بداغ لاله، مخند
كه عمر بر تو واین داغدار میگذرد
برای آنكه نسوزند لاله ها زین داغ
بباغ عمر عماد از كنار میگذرد.
عماد خراسانی

باز هم با ما بیا میخانه ها را جستجو کن

تَرک آن بدخو مکن ایدل به بدخوئیش خو کن
هرکه گوید ترک او کن بشنو از من ترک او کن

آرزو دارد که هرشب با رقیبان می بنوشد
ایدل از بیچارگی بخت رقیبان آرزو کن

یا به بلبل مژده ده ای گل که یکرنگی و یکدل
یا اگر با خار یاری عشوه کم در کار او کن

تا نگوید شیخ نبود باده خواران را بهشتی
ای بهشتی رو دمی با ما بسوی باغ رو کن

کن نماز عشقبازان گر حضور قلب خواهی
سجده هم گر میکنی در پای سروی مشک مو کن

یا به یک گل دل مده گل در چمن بسیار باشد
یا دگر چون ما قیاس آبرو با آب جو کن

بی ریا خواهی مجو اندر مساجد یا منابر
باز هم با ما بیا، میخانه ها را جستجو کن

گفتگوئی نیست کز عشق تو مجنون شد عمادت
ای پری یک لحظه با دیوانهء خود گفتگو کن.
عماد خراسانی

دل بدل راهی اگر داشت نکو بود

مست گشتم که شود دل نفسی غافل از او
غافل از اینکه شود باده بلای دل از او

سوزش دلکش پروانه و افسانهءتار
پرکند باز علی رغم دلم محفل از او

او دمی نیست به یاد من و در این دل زار
حسرتی مانده که یک لحظه شوم غافل از او

به سفر رفتم و گفتم برم از یاد او را
مهر بر مهر بیفزود بهر منزل از او

ناله از غفلت یار است نه از سوختنم
برق از او آتش از او خرمن از او حاصل از او

تا وصالی نبود رنج فراق اینهمه نیست
آه از وصل که شد کار دلم مشکل از او

نبود حسرت فردوس که در دل ما را
مُهر مِهری است که هر داغ شود باطل از او

دل به دل راهی اگر داشت نکو بود عماد
تا بداند که چه هنگامه بود در دل از او.
عماد خراسانی

غم نیست كسیرا كه خدا داشته باشد

هر كس كه دلی چون دل ما داشته باشد
از دست غم آرام كجا داشته باشد

رنجور پریشی كه بجان دشمن خویش است
دیگر ز كه امید دواداشته باشد؟

گر مهر به مریخ خورد ماه به ناهید
غم نیست كسی را كه خدا داشته باشد

تا هرخس و خاری نكند دعوی مستی
خوشتر كه ره عشق بلا داشته باشد

ما بنده رخسار نگوئیم و لیكن
قربان جمالی كه صفا داشته باشد

غم نیست دلم گر زجهان هیچ ندارد
تنها اگر‌ ای ماه تو را داشته باشد

زندان جهان بهر عماد است چو پردیس
گر صحبت ارباب وفا داشته باشد.
عماد خراسانی

نه من و نی دل و نی عقل رسیدیم بجائی

هر چه خواهم که سر خویش کنم گرم بکاری
گل به چشمم گل آتش شود و باده بلائی

هیچ کس نیست در این دشت مگر کوه که آن هم
انعکاس غم ما هست گرش هست صدائی

ماکه رفتیم بدریای غم و باده ولی نیست
اینهمه جور سزای دل پرخون ز وفائی

هر چه کردم که بدانم چه سبب گشت غمش را
نه من و نی دل و نی عقل رسیدیم به جائی.
عماد خراسانی

چون مست شدی مشکن پیمانه و پیمان را

ای دل تو ندانستی قدر گل و بستان را
بیهوده چه می نالی بیداد زمستان را

ظلمات شب هجران بیهوده ندادندت
تو قدر ندانستی آن چشمه حیوان را

مغرور شدی ای دل در گلشن وصل از بخت
بایست کشید اکنون این رنج بیابان را

صد بار تو را گفتم دیوانگی از سر نه
ترسم که دهی از دست آن زلف پریشان را

دلبسته این دامی، مرغابی این دریا
کم شکوه نما ای دل این وحشت طوفان را

در بزم چمن بنگر، کان مرغ پسند افتد
کز سینه برون آرد دلسوزتر افغان را

گل خرم و سرو آزاد، بلبل همه در فریاد
الحق که ستم کردند مرغان خوش الحان را

کی نام ترا می برد دل روز ازل ای عشق
در خواب اگر می دید هنگامه ی هجران را

در فصل گلم آن کو در کنج قفس افکند
می برد ز یادم کاش شبهای گلستان را

تنها ز تو دردی ماند ای مونس جان با من
خواهم که نخواهم هیچ با درد تو درمان را

تا رفت ز کف جانان دشمن شده ام با جان
بیدل چه کند دل را، عاشق چه کند جان را

دیگر هوسی ما را جز وصل تو در سر نیست
رحمی کن و یادی کن این بی سر و سامان را

ای عاشق شیدایی بشنو سخنی از من
هرچند که نتوانی هرگز شنوی آن را

در بزم وصال دوست از جام جمال دوست
چون مست شدی مشکن پیمانه و پیمان را.
عماد خراسانی

ای دل بسوزی هر گنه کردی تو کردی

آزاد بودم من گرفتارم تو کردی
مفتون مهرویان عیارم تو کردی

من اهل بودم رند و میخوارم تو کردی
با می فروشان اینچنین یارم تو کردی

ای دل بلا‌ ای دل بلا‌ ای دل بلایی
ای دل سزاواری که دائم مبتلایی

از مایی اخر خصم جان ما چرایی
دیوانه جان اخر چه‌ ای کار کجایی

روزم سیه حالم تبه کردی تو کردی
ای دل بسوزی هر گنه کردی تو کردی

بس در سر زلف بتان جا کردی ای دل
ما را ميان خلق رسوا کردی ای دل

غافل مرا از فکر فردا کردی ای دل
تا از کجا ما را تو پيدا کردی ای دل

ای دل بلا‌ ای دل بلا‌ ای دل بلایی
ای دل سزاواری که دائم مبتلایی

تا چند می سوزی دلا خود را و ما را
ما هیچ رحمی کن بخود آخر خدارا

تاچند خواهی عشق درد بی‌دوا را
تاکی بجان باید خریدن این بها را

مجنون شوی دیوانه‌ام کردی تو کردی
از خود مرا بیگانه‌ام کردی تو کردی

آخر دلا تاکی غم بیهوده خوردن
ما را به این میخانه آن میخانه بردن

روزم سیه حالم تبه کردی تو کردی
ای دل بسوزی هر گنه کردی تو کردی.
عماد خراسانی

آشیانه به ویرانه ای بریم

برخیز تا پناه به میخانه ای بریم
دست ز عمر شسته به پیمانه ای بریم
مستانه گر که بر سر ما جام بشکنند
خوش تر که رنج صحبت فرزانه ای بریم
از چرخ شکوه ،قصه ی بیهوده گفتن است
دیوانگی است شکوه ای به دیوانه ای بریم
آن سان شدم ملول که گر وجه می رسد
این پنج روزه خانه به میخانه ای بریم
آنجا هم ار نشد که شوم ،همتم کجاست
چون جغد، آشیانه به ویرانه ای بریم.
عماد خراسانی

راز نهان فاش میکند

چندی است تند، می گذریم از کنار هم
ظاهر خموش و سرد و نهان بیقرار هم
رخسار خود بسیلی می سرخ کرده ایم
چون لاله ایم هردو بدل داغدار هم
او را غرور حسن و مرا طبع سربلند
دیری است واگذاشته در انتظار هم
چشم منو تو راز نهان فاش میکند
تا کی نهان کنیم غم آشکار هم
ای کاش آن کسان که بهشت آرزو کنند
عاشق شوند و با مه خود گفتگو کنند.
عماد خراسانی

بی شور و عشق و مستی، بیهوده زنده هستی

دنیای روشن ما برتر ز کفر و دین است
من عاشقم تو زاهد، فرق من و تو این است

فردوس و حور و دوزخ یکتن ندید و بینم
تیری که در کمان است، مرگی که در کمین است

در پشت آسمانها، گیرم که داستانهاست
اکنون مقام لذات، ما را در این زمین است

جز نیکی از نکویان کاری دگر نیاید
بسیار بد خدایی است گر دوزخ آفرین است

حور جهان نبینی از شوق حور فردوس
نزدیک را نبیند چشمی که دور بین است

از بیم مار و آتش، عمری تباه سازی
عمریکه بی بدیل است، عمریکه بی قرین است

بی شور و عشق و مستی، بیهوده زنده هستی
بهتر که بت پستی گر حاجتی بدین است

چون زندگی نکردیم مانند چارپایان
بدنام دهر گشتیم، تقصیر ما همین است

دانی کجا بهشت است وانجا بهشت زشت است
آنجا که اهل حالی با یار نازنین است.
عماد خراسانی

گریه نیمه شب و خنده مستانه یکی است

پیش ما سوختگان مسجد و میخانه یکی است
حرم ودیر یکی، سبحه و پیمانه یکی است

این همه جنگ و جدل حاصل کوته نظری است
گر نظر پاک کنی، کعبه و بتخانه یکی است

هر کسی قصه شوقش به زبانی می خواند
چون نکو مینگرم حاصل افسانه یکی است

این همه شکوه ز سودای گرفتاران است
ورنه از روز ازل دام یکی دانه یکی است

ره هر کس به فسونی زده ان شوخ ار نه
گریه نیمه شب و خنده مستانه یکی است

گر زمن پرسی از ان لطف که من می دانم
اشنا بر در این خانه و بیگانه یکی است

هیچ غم نیست که نسبت به جنونم دادند
بهر این یک دو نفس عاقل و دیوانه یکی است

عشق اتش بود و خانه خرابی دارد
پیش اتش دل شمع وپر پروانه یکی است

گر به سر حد جنونت ببرد عشق عماد
بی وفایی و وفاداری جانانه یکی است.
عماد خراسانی

از چه با دشمن جانم شده ام دوست ندانم

یاد باد آنهمه آزادگی و تاب و توانم.




دوستت دارم و دانم كه تویی دشمن جانم
از چه با دشمن جانم شده‌ام دوست ندانم
غمم این است كه چون ماه نو انگشت نمایی
ورنه غم نیست كه در عشق تو رسوای جهانم
دم به دم حلقه ی این دام شود تنگتر و من
دست و پایی نزنم خود ز كمندت نرهانم
سرو بودم سر زلف تو بپیچید سرم را
یاد باد آنهمه آزادگی و تاب و توانم
كه ترا دید كه در حسرت دیدار دگر نیست ؟
آری آنجا كه عیان است چه حاجت به بیانم
مرغكان چمنی راست بهاری و خزانی
منكه در دام اسیرم چه بهارم چه خزانم
گریه از مردم هشیار خلایق نپسندند
شده‌ام مست كه تا قطره ی اشكی بفشانم
ترسم اندر بر اغیار برم نام عزیزت
چه كنم بی‌تو چه سازم شده‌ای ورد زبانم.
عماد خراسانی

چند گوئی دل دیوانه اگر بگذارد

اهل گردم ، دل دیوانه اگر بگذارد
نخورم می ، غم جانانه اگر بگذارد

گوشه‌ای گیرم و فارغ ز شر و شور شوم
حسرت گوشه میخانه اگر بگذارد

عهد کردم نشوم همدم پیمان شکنان
هوس گردش پیمانه اگر بگذارد

معتقد گردم و پابند و ز حیرت برهم
حیرت این همه افسانه اگر بگذارد

شمع می خواست نسوزد کسی از آتش او
لیک پروانه دیوانه اگر بگذارد

دگر از اهل شدن کار تو بگذشت عماد
چند گویی دل دیوانه اگر بگذارد.
عماد خراسانی