سیستان و بلوچستان یکی از بخشهای قدیمی و تاریخی ایران است. این بخش که از نظر توسعه و سطح زندگی نیز جز محرومترین مناطق ایران محسوب میشود دارای دیدنیها و امکان تاریخی بسیاری است که کمتر مورد توجه واقع شدهاند.
سرزمین باستان
یک باور قدیمی میگوید سیستان و بلوچستان یازدهمین سرزمینی است که اهورامزدا آفریده است. این سرزمین باستانی در ادوار مختلف دارای اسامی گوناگون بوده است: سیوستان، سکستان، سیستن، ماساژت، آریا پلیس، درانگیانا، زرنگ، زرنج، نیمروز یا نصف النهار، زاول، زابل و دهها نام دیگر.
فوارههای گِلی
گلافشان یکی از شگفت انگیزترین پدیدههای سیستان و بلوچستان است. سه گلافشان این منطقه در "دشت کهیر" واقع شده که دوتای آنها به شکل تپه و دیگری به شکل آتشفشان است.
ناف دریا
مردم محلی به این نوع پدیده ناف دریا یا بولوبولو میگویند. در هنگام فعالیت گل افشانها صداهایی شبیه شلیک تفنگ به گوش میرسد. ارتفاع گل افشانهای چابهار یا گل فشان تنگ، حدودا۲۰ متر و قطر دهانه آن ۱۲ متر است. بعضی گل افشانها از دامنههای خود نیز گل متصاعد میکنند اما گل افشان تنگ تنها از دهانه خود این عمل را انجام میدهد.
شهر باستانی ۵هزار ساله
شهر سوخته سیستان و بلوچستان قدمتاش به ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح باز میگردد.
ساحل صخرهای (دریای بزرگ)
در این ساحل پدیده موج فشان را میتوان دید. در فصل مرداد و مصادف با وزش بادهای موسمی ارتفاع این امواج به ۱۵ متر میرسد.
غارهای سه گانه
در دامنه کوه شهبازبند، حدود ۲۵ متر بالاتر از سطح زمین، دو غار مصنوعی و یک غار طبیعی در کنار هم قرار دارند که این سه غار را مردم بومی "بان مسیتی" میگویند. در زبان بلوچی، "بان" مرد صالح و خداپرست و تارک دنیا و "مسیتی" معبد و پرستشگاه خوانده میشود. روی دیوارهای سه طرف گنبد، با جوهر قرمز و بنفش، خطوط و علاماتی نقش بسته که بیشتر به خط "گجراتی" و خطوط هندی شباهت دارد.
چابهار
چابهار آب و هوایی بهاری و گرم دارد. حتی در فصل زمستان نیز کشت انواع محصولات کشاورزی ممکن است.
شهر نیشکر
قصرقند در زمان گذشته به گنداوگ معروف بود و به مرور زمان به گنجآور تغییر نام داد. در زمان هجوم پرتغالیها، و آشنایی اروپاییها با این ماده و از آنجایی که نیشکر ماده اولیه تولید شکر بوده نام گنجآور به قصرقند تبدیل شده است.
بناهای تاریخی
قصرقند یکی از قدیمیترین شهرهای استان سیستان و بلوچستان است. این منطقه به دلیل قرار گرفتن در کنار رودخانه کاجو کیاکور و نیز وجود چندین قنات پر آب و نیز خاک مناسب، بسیار مستعد برای کشاورزی بود. به لحاظ تجارت و بازرگانی محصولات عمده قصر قند همچون نیشکر و نوعی قند قرمز، چرم و پوست به مراکز بزرگ آن روزگار همچون بابل و بینالنهرین صادر میشد. عکس: بقایای قلعه قصر قند - دوره صفوی
قلعه سب
در روستای سب شهرستان سوران قلعهای قرار دارد که از جاذبههای دیدنی استان سیستان و بلوچستان محسوب میشود. این قلعه خشتی و گلی مرتفعترین قلعه خشتی ایران با قدمتی چندین هزار ساله است.
ساختمان قلعه
قلعه سب از ۱۰ اتاق کوچک و بزرگ تشکیل شده که در اطراف حیاط مرکزی جای گرفتهاند و برای دسترسی به فضاهای حاکم نشین و تابستانی، راه پلهایی مخفی، کم عرض، با شیب زیاد وجود دارد. قلعه سب بعد از زمان صفویه به ویژه در عصر افشاریه محل سکونت حاکمان بود.
رودخانههای فصلی
رود خانه کاجو در زمان بارندگی. چندین رودخانه فصلی در سیستان و بلوچستان جاری است.
گاندو، تمساحهای پوزه کوتاه ایران
گاندو نامی است محلی برای تمساح مردابی یا تمساح پوزه کوتاه ایرانی. طبق آخرین سرشماریها در بهار سال ۱۳۹۱ در منطقه حفاظت شده گاندو (باهوکلات) تعداد تمساح پوزه کوتاه ایرانی به ۲۸۶ عدد رسیده است. هر جفت تمساح پوزه کوتاه در فصل جفت گیری ۱۵ تا ۲۰ عدد تخم میگذارد که در صورتی که شرایط مهیا باشد دست کم نصف این تعداد قادر به رشد و نمو هستند.
موجسواری در سواحل چابهار
در سال ۱۳۹۱ یک دختر ۲۶ ساله موج سوار ایرلندی در سواحل چابهار در استان سیستان و بلوچستان موج سواری کرد. وی از این سفر مجموعه عکسهایی را منتشر کرده است. این منطقه میتواند برای موجسواری و غواصی مورد توجه گردشگران قرار گیرد.
هامون
دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است. این دریاچه از سه دریاچه کوچک تشکیل شدهاست که در زمان وفور آب به هم متصل میشوند و دریاچه هامون را که تشکیل میدهند.
روستای تیس
روستای تیس با قدمتی حداقل ۲۳۰۰ ساله در دوران هخامنشیان از بندرهای مهم ایران در دریای مکران بود. این روستا در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و درناحیهای کوهپایهای در شمال غربی چابهار واقع شده است. عکس از قبرستان جنها.
قبرستان جنها
در روستا تیس مقبرههای جنانی گچ که به باور محلی ها محل سکونت جنها بوده و "پیل بند" و "غارهایبان مسیتی" و نقاشیهای عجیب و غریب آن، دیدنی است. چاه باستانی "تیس کوپان" و گورهای مرموز "تپه نهادی" هم از دیگر جاذبههای گردشگری این منطقه است.
در چپاولی که انگلیسها از این قبرستان کردند، تاریخ این منطقه به طور کلی نابود شد، نام گذاری این قبرستان به دلیل شایعاتی است که انگلیسها برای راحتی کار و دزدی از قبرهای این قبرستان، رواج دادند و هر کسی که از راز آنها باخبر میشد، او را میکشتند و شایع میکردند جنها آنان را کشته اند و روستائیان از ترس جنها به این قبرستان نزدیک نمیشدند و در نتیجه انگلیسها با خیال راحت بردند آنچه که میخواستند و به این ترتیب تاریخ این منطقه نابود شد.
