از سنّت نوروز و مراسم تحویل سال کهنه و ورود به سال نو، در نزد ایرانی ها، میتوان به جرات ادعا کرد که، با معنی تر، زیبا تر، و مفید تر در دنیا سنّت و آئین دیگری شناخته شده نیست. سال نو ایرانی از وقتی شروع میشود که در طبیعت، اعتدال برقرار میگردد و شبانه روز به ۱۲ ساعت روز و ۱۲ ساعت شب تقسیم میشود و این عادلانهترین تقسیم در نظام طبیعت و گردش کواکب است. بعلاوه در لحظه تحویل سال کرهٔ زمین یک دور کامل به دور خورشید چرخیده است، و قرار دادن چنین لحظه و روزی بعنوان نوروز، نشانگر و اثبات دانش و آگاهی و توانایی نیاکان ایرانیها در حیطه علم و دانش ستاره شناسی، زمین شناسی، فلسفه و بطور کلی دانش بشری، در بیش از ده هزار سال پیش بوده است.
این روز همچنین، زیباترین زمان و موقع برای گیاهان و نباتات بر روی زمین است، و در این روز گیاهان زیباترین شکل خود را دارند، جوانههایی که دیدارشان موجب شعف و شادی روح و روان است، زیبای طبیعت را در زمان نوروز ایرانی به اوج خود میرسانند، زمین نفس میکشد و خرمن خرمن گًلهای شاداب و به نهایت زیبا تحت باغبانی خدا، بر روی زمین گسترده میشوند، زمین پر از جویبارهایی میشود که از آب شدن برفهای کوهستان خلق شدهاند، و آب این جویبارها آنچنان حیات بخش است و جانفزا که نوشیدن تنها یک جرعه از چنین آبی که کیلومترها بر روی سنگها و سنگ ریزهها غلطیده است، و از صافی و پاکی بینظیر است، هر روح مردهای را زنده میکند. در چنین روزی که طبیعت جشنی به این باشکوهی بر پا کرده است، ایرانیها همراه با طبیعت شادمانی میکنند، شیرینی میخورند، یکدیگر را در آغوش گرفته و میبوسند، به همدیگر هدیه میدهند، و خانههای پاکیزهشان را با گلهای زیبا پر میکنند و بر سر سفرهای که با هفت معجزه طبیعت آراسته شده است، مینشینند. داشتن چنین روزی بعنوان سال نو، افتخار هر بشری است و ایرانیها میتوانند به این امر بیش از پیش به خود ببالند.
ایرانیها سال را با هفت معجزه طبیعت شروع میکنند، امروزه ، این هفت پدیده یعنی ماهی در تنگه بلور، سیب، سیر، سنجد، سماق، سمنو، سرکه، سبزه، را به عنوان معجزات طبیعت، داروخانهٔ طبیعی و عوامل طول عمر به رسمیت میشناسند.
و برای هر ایرانی، واجب و لازم و دستور اخلاقی و وجدانی است که شاهنامه فردوسی را بعنوان معجزه ملی، بر سر این سفره بگذارد، تا بدین ترتیب سپاس خود را از حکیم عالیقدر ایران زمین که هزار سال است یک تنهٔ در مقابل دشمنان ایران و ایرانی، میجنگد و نام ایران و ایرانی را زنده میدارد، داشته باشد.
در پیرامون هفتسین و دیرینگی آن نظریات بسیاری آوردهاند. از آن جمله ابوریحان بیرونی سابقه هفتسین را به زمان جمشید شاه میرساند: (بگفته اکثر باستان شناسان، جمشید شاه همام کوروش کبیر است که یک آواتار بوده و در روی کره زمین سفر کرده و بر روی آن شگفتی هائی خلق کرده که امروزه با حیرت و تحسین به آنها نگاه میشود و ساخت آنها را به فضائیان نسبت میدهند.)
چون جمشید بر آواتاری که راه خیر و برکت و بارش باران و سبز شدن گیاهان و نعمت و فراوانی را بسته بود، پیروز شد، دوباره خیر و برکت و نعمت باران و سبز شدن گیاهان ووو بر روی زمین آغاز شد. و هر کشتزار و شاخه و درختی که خشک شده بود، دوباره خرم و تازه گشت و بهمین دلیل مردم گفتند «روز نو» یعنی روز نوین و دوری تازه آغاز شده است. پس هر کس از راه تبرک و یادمان، در این روز در زمین از غلات گوناگون کاشت، سپس این رسم در ایران پایدار ماند. و برای نوروز مردم بیاد آنروز، در ظرف، ها، انواع گوناگون از غلات را کاشته و سبز میکردند و از رویش و نمو این غلات، خوبی و بدی محصول و کشت و کار را در سالی که پیش رو داشتند حدس میزدند».
این یکی از اشارتی است که درباره سفره هفت سین نوروز امده است. هفت غلات، هفت گرده نان که از هفت حبوب پخته شده باشد، هفتشاخه گیاه، هفت جام سپید و هفت درسین سپید و سکه ضرب همان سال و یک بسته اسپند بر سفره ای که جای جای آن با گلهای بهاری تزئین شده است. پس پیشینه سفره هفتسین بایستی بسیار کهن باشد، چون نقل از مأخذی است که به زمان هخامنشیان بسیار نزدیک است، یعنی بیش از چهار هزار سال پیش.
از هفت سین بگوییم. نخست این که باید دارای چه ویژگیها و شرایطی باشد. هفت سین باید:
شخصی که بیش از دیگر افراد خانواده، به داشتن پندار، گفتار و کردار نیک، مشخص است،(بطور معمول کودکان و نوجوانان) سفره را پهن کرده و اولین چیزی که بر روی آن میگذارد، ظرفی آب، بنشانه زندگی است. سپس آئینه و ظرفی که در آن ماهی حرکت میکند ، بنشانه خیر و برکت. ماهی از مهمترین ارکان سفره هفت سین است، و چون از هر ماهی هزاران ماهی دیگر تولید میشود از دیرباز نزد ایرانیان ماهی نشان برکت و زایش طبیعت است. و همچنین ماهی یک تاریخ کهن از رسوم و آئین و اعتقادات آریائیها و یا ایرانیان باستان را با خود دارد. درباره اهمیت ماهی نزد ایرانیان در پستهای جداگانه شرح داده ام.سپس شمع بر روی سفره قرار داده و آنرا روشن کنند، بنشانه پندار، گفتار و کردار نیک. چراکه آتش مردم پاک را نمیسوزاند.
پس از آن شیرینی برای شیرین کامی، شراب برای نشاط و خرم دلی، سیب برای سلامتی، سیر برای جلوگیری از آلودهکیهای زمین، اسپند برای جلوگیری از آلودهگی های هوا، سکه بنشانه معرفی پدر جامعه و یا آنکه جامعه را از شر دشمنان دور نگاه میدارد، (در این زمان که ایران تخت اشغال بدترین دشمنانش قرار دارد، بجای سکه از تسبیحی که با آن ذکر خدا را میگویند استفاده شود، و یا سکه هائی که بر روی ان نشانی از جمهوری عبری عربی نیست) سنجد بنشانه مقاومت در برابر دگرگونیهای طبیعت مانند سیل و زلزله و خشکسالی، چرا که هیچ گیاه خوردنی مانند سنجد در برابر تغییرات آب و هوائی مقاوم نیست. سماق بنشانه اعتدال در امور زندگی،(خوردن مقدار کمی از سماق، خون را تنظیم و معتدل میکند.) و نباید در خوردنش زیاده روی کرد. و سمنو بنشانه صبر و بردباری در زندگی، چرا که ساخت سمنو به چند ساعت و چند روز بستگی ندارد و بیش از ده روز، از زمانی که گندم را برای جوانه زدن خیس میکنند، زمان میبرد و نشان صبر ایرانی و مقاومت او در برابر شهوت خوردن است.
سماق
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر