فریدریش ماکس مولر(Friedrich Max Müller) (زادهٔ ۶ دسامبر۱۸۲۳-مرگ ۲۸ اکتبر۱۹۰۰) پارسی شناس، زبانشناس و خاورشناس آلمانی بود. او یکی از پایهریزان آریا شناسی و پژوهشهای تطبیقی و سنجشی آیین زرتشت و پارسی و آریایی در دانشگاههای غربی بود. او اثرهای پژوهشی و عمومیای در زمینهٔ آریاشناسی دارد و کتابهای روحانی خاور که در پنجاه جلد با راهبری او نوشتهشد از یادبودهای پژوهشی عصر ویکتوریایی انگلستان است.
وی كه بسال ۱۸۲۳ به دنیا آمده بود ۷۷ سال عمر كرده بود. مولر درباره زبان سانسكریت، هندوئیسم و نژاد آریاییها (آرین ها) تحقیق فراوان كرد و ریشه و خویشاوندی زبانهای آریائی (از جمله آلمانی ، پارسی) را به دست داده است. وی كتابهای مذهبی زرتشتیان باستان را به آلمانی و انگلیسی ترجمه كرده است. مولر عمدتا در آكسفورد انگلستان، نتیجه تحقیقات خود را می نوشت زیرا كه در این كشور دسترسی او به اسناد ایران و هند باستان كه توسط مقامات استعماری انگلستان (کمپانی هند شرقی) به لندن انتقال یافته بودند امکانپذیر بود.
نتیجه تحقیقات مولر نشان می دهد كه آریاییها مردمی شكیل، نجیب، صحیح العمل، قدردان، خوشرفتار و با سلوك، آرام و موقر، منظم و مرتب، سخت كوش و با استعداد، دارای طبیعتی خوب، علاقه مند به امور نظامی، متمدن و قانونمند، وفادار به فامیل و نیاکان خود، عاشق اسب و شكار (ورزش) بوده اند.
کارهای مولر سهم بسزایی در شکلگیری گرایش به فرهنگ آریایی در ضدیت با آیینهای سامی داشت. این رویه در آینده به برتری نژاد آریایی میانجامید که البته این باور پسین از اندیشههای مولر دور بود.
در ۱۸۸۱ او نخستین ویرایش ترجمهٔ نقد استدلال خالص کانت را به چاپ رساند. او با شوپنهاور همداستان بود که این بهترین بیان از اندیشههای کانت است. او در این برگردان لغزشهای بسیار ترجمهگران پیشین را تصحیح نموده بود و فلسفه غربی را مدیون و متأثر از کتب فلاسفه ایران میدانست.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر